അൽഗോരിതം 

പുലർച്ചെ അഞ്ചരയ്ക്ക് കൃത്യം ഇരുപത്തിനാല് ഡിഗ്രി തണുപ്പിൽ മുറിയിലെ കർട്ടനുകൾ തനിയെ തുറന്നു. ആകാശത്തിൻ്റെ  വെളിച്ചം പതിയെ കണ്ണുകളിലേക്ക് അരിച്ചിറങ്ങിയപ്പോൾ മാധവൻ നായർ ഉണർന്നു. ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന 'ആര്യ' എന്ന ഹോം അസിസ്റ്റന്റ്  സിസ്റ്റം മൃദുവായി ചോദിച്ചു,  
 
"സുപ്രഭാതം മാധവേട്ടാ, നിങ്ങളുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ് സാധാരണ നിലയിലാണ്. ഇഞ്ചിച്ചായ ഇപ്പോൾ തയാറാക്കട്ടെ?"

​മാധവൻ വെറുതെ തലയാട്ടി. എൺപതുകളിലേക്ക് കടക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ഈ കൃത്രിമ ശബ്ദം ഒരു ശീലമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. റോഡിലിറങ്ങിയാൽ ഡ്രൈവറില്ലാത്ത കാറുകൾ ചീറിപ്പായുന്നു, ഓഫീസുകളിൽ കോഡിംഗും അക്കൗണ്ടിംഗും മാനേജ്‌മെന്റും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഭീമൻ ക്വാണ്ടം അൽഗോരിതങ്ങളാണ്. മനുഷ്യൻ പതിറ്റാണ്ടുകൾ കൊണ്ട് അധ്വാനിച്ചുണ്ടാക്കിയ നൈപുണ്യങ്ങൾ നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കാൻ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്ന കാലം. ഒരു വലിയ തൊഴിൽ മാറ്റത്തിലൂടെ ലോകം കടന്നുപോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. 

ആളുകൾക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തിൽ നിന്ന്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് നൽകിയ സാർവത്രിക അടിസ്ഥാന വരുമാനത്തിൻ്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്ക് മനുഷ്യർ മാറിയിരുന്നുവെങ്കിലും, പലരുടെയും മനസ്സിൽ ഒരു ശൂന്യത ബാക്കിയായിരുന്നു—
'നമ്മുടെ ആവശ്യം ഇനി ഇവിടെ ആർക്കാണ്?' എന്നൊരു ചോദ്യം.
​മാധവൻ നായരുടെ പഴയ പുസ്തകക്കട ഇപ്പോഴും നഗരത്തിൻ്റെ മൂലയിലുണ്ട്. പുസ്തകങ്ങൾ മുഴുവൻ ന്യൂറൽ ചിപ്പുകളിലൂടെ മനുഷ്യൻ്റെ തലച്ചോറിലേക്ക് നിമിഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്ന കാലത്തും, ആ കട അദ്ദേഹം പൂട്ടിയില്ല. കടയുടെ വാതിൽക്കൽ ഘടിപ്പിച്ച ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനം പുസ്തകങ്ങളിലെ പൊടിയെല്ലാം നിശബ്ദമായി തുടച്ചുനീക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

​ഉച്ചകഴിഞ്ഞപ്പോൾ കടയുടെ വാതിൽ തള്ളിത്തുറന്ന് ഒരു പെൺകുട്ടി അകത്തേക്ക് കയറി. മാധവൻ്റെ കൊച്ചുമകൾ മീര. ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരിയായ അവൾ നഗരത്തിലെ മുൻനിര എഐ സ്റ്റുഡിയോയിലെ പ്രോംപ്റ്റ് ഡിസൈനറാണ്. പക്ഷേ, ഇന്ന് അവളുടെ മുഖത്ത് ഒരു വല്ലാത്ത മങ്ങലുണ്ടായിരുന്നു.

​"എന്തുപറ്റി മോളെ? മുഖത്തൊരു വാട്ടം," മാധവൻ ചാരുകസേരയിൽ നിന്നെഴുന്നേറ്റു.

​മീര കസേരയിലേക്ക് തളർന്നിരുന്നു. 
"മുത്തശ്ശാ, ഞാൻ കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് മാസമായി ഒരു എഐ സിനിമയുടെ തിരക്കഥ ഒരുക്കുകയായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വികാരങ്ങൾ, പ്രണയം, ഏകാന്തത, നഷ്ടബോധം... എല്ലാം കോടിക്കണക്കിന് ഡാറ്റ പോയിന്റുകളിൽ നിന്ന് ഇഴചേർത്ത് അൽഗോരിതം അത് അവിശ്വസനീയമായ കൃത്യതയോടെ സ്ക്രീനിൽ ഉണ്ടാക്കിത്തന്നു. ലോകം അതിനെ പ്രശംസിച്ചു. പക്ഷേ..." അവൾ വിതുമ്പി.

​"പക്ഷേ എന്തേ?"

​"അതിലൊരു ജീവനില്ലാത്തതുപോലെ. അതിൽ പെർഫെക്ഷൻ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഒരു കുറവുമില്ല, തെറ്റുകളില്ല. പക്ഷേ, അത് എൻ്റെ സ്വന്തമാണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നില്ല മുത്തശ്ശാ. കവിതയും സംഗീതവും ചിത്രകലയും വരെ യന്ത്രങ്ങൾ നമ്മളേക്കാൾ മനോഹരമായി ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യനായ എനിക്ക് ഇതിലൊക്കെ എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്? നാളെ ഞങ്ങൾ ആരും ആവശ്യമില്ലാത്ത ഒരു ലോകമായി ഇത് മാറുമോ?"

​മാധവൻ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. അദ്ദേഹം കടയുടെ ഏറ്റവും പിന്നിലെ ഇരുണ്ട തട്ടിൽനിന്ന് പൊടിപിടിച്ച ഒരു തടിപ്പെട്ടി എടുത്തു കൊണ്ടുവന്നു. അതിൽനിന്ന് പഴയ മഷിപ്പേനയും, വശങ്ങൾ മഞ്ഞച്ച ഒരു നോട്ടുപുസ്തകവും എടുത്തു മീരയുടെ കൈകളിൽ വെച്ചുകൊടുത്തു. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മീരയുടെ മുത്തശ്ശി അദ്ദേഹത്തിന് അയച്ച ചില കത്തുകളായിരുന്നു അത്. പല വരികളിലും കൈയക്ഷരം വളഞ്ഞുപോയിരുന്നു, ചിലയിടത്ത് കണ്ണീർ വീണ് മഷി പടർന്നിരുന്നു. അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ വെട്ടിത്തിരുത്തിയ അടയാളങ്ങൾ പലയിടത്തും കാണാമായിരുന്നു.

​"ഇത് നോക്കൂ മീരാ," മാധവൻ ശാന്തമായി പറഞ്ഞു.

 "ഇതൊരു എഐ എഴുതിയാൽ ഇതിനേക്കാൾ മനോഹരമായ വൃത്തത്തിലും വ്യാകരണത്തിലും എഴുതാം. ഒരൊറ്റ അക്ഷരത്തെറ്റുപോലും വരില്ല. എന്നാൽ, ഈ വെട്ടിത്തിരുത്തലുകളിൽ എൻ്റെ സാവിത്രിയുടെ വിറയ്ക്കുന്ന വിരലുകളുണ്ട്. പടർന്ന ഈ മഷിയിൽ അവളുടെ ഉള്ളിലെ കടലുണ്ട്. യന്ത്രങ്ങൾക്ക് അനുകരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് മനുഷ്യൻ്റെ അറിവുകളെയും രീതികളെയും മാത്രമാണ്; വികാരങ്ങൾ അവയ്ക്ക് കേവലം ഗണിത സമവാക്യങ്ങളാണ്. പക്ഷേ നമുക്കോ? അനുഭവങ്ങളാണ്."
​മീര ആ വരികളിലേക്ക് കണ്ണുനട്ടു നോക്കി.

​"എഐ വന്നതുകൊണ്ട് ലോകം നശിക്കുകയല്ല മോളെ ചെയ്തത്. അത് നമ്മുടെ മടുപ്പുള്ള ജോലികളെ ഏറ്റെടുത്തു, വിശപ്പും രോഗങ്ങളും ഒരു പരിധി വരെ ഇല്ലാതാക്കി. അത് നമുക്ക് സമ്മാനിച്ചത് ഒരൊറ്റ കാര്യമാണ്—'സമയം'. മനുഷ്യന് വീണ്ടും മനുഷ്യനാകാനുള്ള സമയം. സ്നേഹിക്കാനും, തെറ്റുകൾ വരുത്താനും, പരസ്പരം കെട്ടിപ്പിടിച്ച് ആശ്വസിപ്പിക്കാനും യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല. ഒരു തെറ്റുമില്ലാത്ത പൂർണ്ണതയല്ല കല; മനുഷ്യൻ്റെ കുറവുകളിൽ നിന്ന്, വേദനകളിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന ഒന്നാണത്. യന്ത്രങ്ങൾ എത്ര വളർന്നാലും, ഒരു മനുഷ്യന് മറ്റൊരു മനുഷ്യൻ്റെ സാമീപ്യം നൽകുന്ന ആശ്വാസം പകരം വെക്കാൻ മറ്റൊരു കോഡിനും കഴിയില്ല."

​കടയുടെ ജനലിലൂടെ സായാഹ്ന സൂര്യൻ്റെ ഇളംവെയിൽ അകത്തേക്ക് വീണു. പുറത്ത് സ്മാർട്ട് ട്രാഫിക്കും ഡ്രോണുകളും ചലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ലോകത്തേക്ക് മീര നോക്കി. ആദ്യമായി അവൾക്ക് ആ സാങ്കേതികവിദ്യയോട് ഭയം തോന്നിയില്ല; മറിച്ച്, ഒരു വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യം തോന്നി. ജീവിതത്തെ വേഗത്തിലാക്കാൻ യന്ത്രങ്ങളുണ്ട്, എന്നാൽ ആ ജീവിതത്തെ അനുഭവിക്കാൻ തങ്ങൾ മനുഷ്യർ തന്നെയുണ്ട്.
​മീര ആ പഴയ പേന കയ്യിലെടുത്തു. അവളുടെ മനസ്സിൽ തങ്ങിനിന്ന, ഇതുവരെ ഒരു ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിനും ടൈപ്പ് ചെയ്തു കൊടുക്കാത്ത, സ്വന്തം മനസ്സിൻ്റെ ഒരു നേർത്ത വികാരം അവൾ ആ മഞ്ഞച്ച കടലാസിലേക്ക് സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ കുറിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആദ്യത്തെ അക്ഷരത്തിൽത്തന്നെ മഷി അല്പം പടർന്നു; അവൾ പുഞ്ചിരിച്ചു, അതാണ് ഏറ്റവും മനോഹരം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട്.